محمد تقي جعفري
488
تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى
آيه « كُلُوا وَاِشْرَبُوا هَنِيئاً بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ » 77 : 43 ( 1 ) ( گوارا بخوريد و بياشاميد ، در مقابل اعمال كه انجام دادهايد ) توضيح - آيات متعددى وجود دارد كه خوردن و آشاميدن را مورد امر قرار داده است . البته مقصود از امر آن دستور الزامى مولوى نيست ، بلكه خداوند متعال در موارد مختلف ، با انگيزه هاى گوناگونى صيغهء امر را براى خوردن و آشاميدن آورده است . از آن جمله در مقام متذكر ساختن بندگان به نعمتهاى الهى : گاهى براى متوجه ساختن انسانها به اين كه نعمتها از آن خداوند است ، بخوريد و بياشاميد و همان خدا كه آفرينندهء نعمتها است دستور مىدهد كه در روى زمين فساد راه نيندازيد . . . مقصود جلال الدين از آيه الهى كه اشاره كرده است ، اين است كه اشخاصى هستند كه فقط به همين جملهء كلوا و اشربوا قناعت ورزيده ، از حكمت متعاليه قرآن همان تجويز خوردن و آشاميدن را پذيرفته اند ( ( 3721 ) ) جمله ادراكات بر خرهاى لنگ او سوار باد پايان چون خدنگ ادراكات بشرى مانند خر لنگ ، مقام شامخ ربوبى چون خدنگ تيز رو است صائب تبريزى مىگويد : موج از حقيقت گهر بحر غافل است حادث چگونه درك نمايد قديم را شاعر ديگر مىگويد :
--> ( 1 ) سوره المرسلات ، آيهء 43 . .